De opbouw van een analyse

Menselijkheid

Het is een feit dat wij gegevens en data interpreteren naar een eigen werkelijkheid. Het is ook een feit dat wij vele van onze analyses toespitsen op datgene wat zich ook het gemakkelijkst tot analyseren leent. Tenslotte hebben we de hebbelijkheid om feiten achteraf te analyseren.

Als wij deze menselijke eigenschappen weten te herkennen zijn we al een flink eind op weg naar betrouwbare analysemodellen. Daarbij helpt het te constateren :

-         dat gegevens en data voor het grootste deel door mensen worden verzameld, waarbij menselijke (voor)oordelen en vergissingen een rol kunnen spelen;

-         dat er zeer veel patronen en verbanden zijn tussen verschillende data en feiten, en lang niet altijd de meest voor de hand liggende; 1)

1)      het duurde nogal een tijdje voordat we ontdekten dat de Aarde met alles erop en eraan niet meer was dan een onbetekenend planeetje aan de rand van de Melkweg in plaats van het stralend middelpunt van het universum.

-         dat oorlogen altijd gewonnen werden, door generaals die ze in hun memoires verwerkten.

Volgens het weerbericht

De betrekkelijkheid van analyses wordt misschien wel het mooist aangegeven met het weerbericht. Meteorologie is een erkende wetenschap, werkende met theoretische modellen, onderzoeksgebieden, analyses op lange en korte termijn, verfijnde computermethoden, satellietfoto’s…..

We weten hoe gebergten, warme en koude golfstromen in zee ons weerbeeld beïnvloeden. We betrekken wolkenformaties, depressies en hogedrukgebieden bij ons onderzoek. En toch kan het KNMI niet verder komen dan waarschijnlijkheidspercentages van hun verwachtingen. En een verstandige Nederlander houdt bij bewolkt weer maar beter een paraplu bij de hand. 2)

2)      In het najaar van 1987 werd Engeland getroffen door een van de ergste wervelstormen in haar geschiedenis. Volgens de BBC-weerdienst van de dag ervoor was er geen wolkje aan de lucht…

Vraag en aanbod

Niet veel anders ligt het bij het analyseren en bestuderen van de prijsfluctuaties in de beleggersmarkt. Vooral hier doet de vraag opgang welke factoren bestudeerd moeten worden. En dat zijn niet de meest zichtbare. Hier gaat het om de vraag: welke zijn de wortels van de huidige en toekomstige ontwikkelingen?

Net als bij het weerbericht hebben wij hier ook te maken met een complex aantal factoren, waarvan sommige merkwaardig overeenstemmen met de meteorologie. Wij spreken hier van een stabiel en instabiel (beurs)klimaat, en in de krant vonden we al de uitdrukking “het lagedrukgebied van de dollar, veroorzaakte een stevige koersval die menige handelaar deed bevriezen”. Het proza is wat zwaar aangezet, maar de vergelijking komt niettemin over.

De stemming op de beurs wordt in sterke mate bepaald door de verhouding tussen vraag en aanbod. In een analyse van dit ‘weerbericht’ moeten we een aantal factoren in overweging nemen, net als de meteoroloog de temperatuur, wind en bewolking registreert.

Bij het tot stand komen van een prijs spelen factoren mee als:

-         macro- en micro-economische ontwikkelingen die inwerken op bedrijfsresultaten, en ook op het sentiment van de beleggers;

-         handelstechnische factoren, zoals volatiliteit, futures e.d.;

-         grote of kleine incidentele factoren die voor korte of langere tijd storingen kunnen veroorzaken, zoals de berichtgeving over de dollarprijs, Amerikaanse begrotingstekorten, (inter)nationale politieke ontwikkelingen en conflicten

Maar er is een factor – de voornaamste misschien – die afwijkt van ons weerberichtvoorbeeld: het zijn steeds mensen die beslissingen nemen. Misschien snelle beslissingen, goede beslissingen, emotionele beslissingen. Maar de sleutelfactor blijft de mens.

Amerikaanse mid term verkiezingen

Bij wijze van een actueel voorbeeld van een recente analyse, die deze menselijke factor (verkiezingen en presidenten) in beschouwing neemt, treft u hier de link van een artikel op onze website “Obama uitzondering PresidentCyclus?”:

http://www.vermogenspartner.nl/nieuws.html

Wanneer wij de betrekkelijke relatie tussen mens en analyse onderkennen, zoals wij in dit artikel aangaven, dan kunnen wij hieruit betere analysemodellen en systemen ontwikkelen. Daar zal ik ook in komende artikelen aandacht aan besteden.

Met vriendelijke groet,

Pim de Koekkoek

Leer meer via www.vermogenspartner.nl

Is onze mening wel onze mening?

Over de manier waarop wij onze mening formuleren. Is die wel zo onpartijdig als wijzelf denken? Over informatievertekening en de noodzaak afstand in onze eigen waarnemingen en analyses te nemen. En de rol daarbij van de VermogensPartner.

“Informatie is gewoon een ander woord voor onze eigen mening”

                                                                                                            Alan Turing

De student en de professor

Analyse en analytische besluitvorming zijn belangrijke instrumenten bij ons zakelijk handelen. Maar komen zij ook “zakelijk” tot stand?

In 1967 voerde P.R. Wilson een eenvoudig experiment uit, met verrassende resultaten. Hij nam als proefkonijnen vier groepen studenten. Aan elk van deze groepen stelde hij een hen onbekende persoon voor, een zekere Mr. England.

Mr. England werd aan de eerste groep voorgesteld als student. De Tweede groep kreeg te horen dat hij een docent was. De derde groep vernam dat hij lector was, en de laatste groep maakte kennis met “professor” England.

Daarna vroeg Wilson zijn studenten een schatting te maken van de lengte van Mr. England. De uitkomst was vermakelijk, maar stemde toch wel tot nadenken: het bleek dat “professor” England gemiddeld 12,5 cm langer werd geschat dan de “student” England….

Dit experiment bevestigde de mening dat wij nauwelijks greep hebben op de wijze waarop meningen worden gevormd. En hoe onzeker de relatie tussen feit en mening is. Het vermoeden bestaat dat meer dan 80% van onze meningen op onbewuste wijze tot stand komt.

Vertekening

Een ander bekend experiment schotelde een aantal proefpersonen een serie van honderd woorden voor. Deze flitsten op een scherm voorbij, en wel zo snel dat ze praktisch onleesbaar waren. Ook hier was sprake van vier groepen.

Bij de eerste groep waren 20 woorden van agressieve strekking opgenomen. Dan kwam een groep van 40 woorden, een groep van 60 woorden, en tenslotte een groep, waarbij 80 agressieve woorden waren opgenomen.

Vervolgens werd elke groep gevraagd een levensbeschrijving te verzinnen bij een foto van een hen onbekende man. De uitkomst is nu geen verrassing meer: de mensen in de 80-woorden groep schreven een aanzienlijk “agressiever” rapport da die van de 20-woorden groep. Ook hieruit blijkt eens te meer dat de mens nogal informatievertekenend te werk gaat, waarbij ‘indrukken’ maar al te vaak het gezag van ‘feiten’ krijgen. Informatieverwerking gaat bijna altijd gepaard met informatieverkleuring.

Rien ne va plus!

Heel fraai komt deze vertekening van de werkelijkheid – die vaak tegen elk rationeel begrip ingaat – bij beoefenaren van gokspelletjes naar voren. Keer op keer geven onderzoeken aan dat spelers aan de roulettetafel zichzelf een eigen handelswijze – het systeem! – toedichten wanneer het balletje voor hen gunstig rolt. En als ze verliezen… dan was het de drukte, het publiek, de temperatuur, de croupier, ja zelfs de lichtval.

En heel wat proefpersonen menen dat bij het dobbelen de kans op een goede worp hoger is als zijzelf de stenen mogen hanteren. Winnaars van loterijen neigen er op den duur toe te denken dat zij hun prijs werkelijk hebben ‘verdiend’.

Het succes heeft vele vaders; de mislukking is een wees.

Afstand

De eigenschap om de werkelijkheid te vertekenen naar een eigen begrip, een eigen inhoud, is heel menselijk en algemeen. Per slot ‘is de mens de maat der dingen’, en hij meet ze af naar zijn eigen maatstaf, zijn eigen “ik”. Vermoedelijk wordt het verleden ook zodanig in ons geheugen opgeslagen, dat je er steeds zelf een heldenrol in speelt. Misschien kan dat ook moeilijk anders, want je kunt wel herinneringen delen, maar niet je geheugen.

Tegelijk leren de meeste mensen in de loop van hun leven echter ook om ‘afstand’ te kunnen nemen van die vertekenende werkelijkheid. Of haar te relativeren.

De basis van goede analysemodellen is dan ook: in de eerste plaats zich de beperkingen van onze ‘werkelijkheidszin’ te onderkennen. Wij worden meer beïnvloedt door ‘verhalen’ dan door ‘data’. De lessen geschiedenis raken ons minder dan een pikant roddeltje….

Wanneer wij dit onderkennen, zijn wij op den duur in staat ‘terug te redeneren’ naar de feiten. Op deze manier kunnen wij het beeld van onszelf, van andere mensen, maar ook van bedrijven, markten en marktmechanismen beter op een juiste waarde schatten.

Maar dan loert er nog een ander gevaar om de hoek: de analyse achteraf. De fatale zin die menig discussie deed verzanden en menige analyse om zeep bracht: “Ja, dat wist ik toch ook!”. De Pendant van deze volzin is dan ook steevast: “Als ik dat had geweten…..!”. Tussen deze twee uitspraken zijn vele mislukkingen ten grave gedragen.

Voorkomen is beter dan genezen

Eén van onze vijanden is klaarblijkelijk een willekeurige mening of anders gezegd de potentiële waan van de dag. En dat is een ´onzakelijkheid´ die we natuurlijk juist rondom ons vermogen niet mogen toestaan, dat kan immers kostbaar zijn. Hoe kunnen we willekeurige meningsvorming voorkomen? Het gebruik van vooraf geformuleerde technieken en criteria waaraan we objectief kunnen toetsen, én methoden om deze consistent te gebruiken ongeacht wat er wordt gezegd of gebeurd, kan ons wapenen tegen vergissingen die voortkomen uit te willekeurige meningsvorming.

Een vermogensbegeleider bij VermogensPartner beschikt over strategische vaardigheden en methodieken, en is daarbij tevens uw tweede onafhankelijke ‘oog’. Tweekoppigheid is een algemeen bekend werkbaar principe. Daarnaast maakt een VermogensPartner ook weer onderdeel uit van een organisatie met een interne controle en functiescheiding. Dat wil niet zeggen dat het benutten van zo’n samenwerking en de toepassing van methodieken als vanzelfsprekend lukt of gemakkelijk zal zijn. Maar veel keuze is er niet, uiteindelijke zijn zuivere analysetechnieken en rationele methoden de enige grondslag voor uw resultaat.

Pim de Koekkoek

VermogensPartner

Leer meer via www.vermogenspartner.nl

De Vermogensbegeleider als vak

Eens in de zoveel tijd ontstaat er een nieuw vakgebied. Deze vakgebieden worden vaak ingeluid door nieuwe ontdekkingen of innovatieve technieken en producten. Soms worden de oude toepassingen daarbij snel verdrongen, soms blijven de oude toepassingen bestaan en hebben zij een blijvend bestaansrecht. Wat heeft dat allemaal met de titel van dit artikel te maken?

Laat me dit illustreren met een aantal voorbeelden

De medische wetenschap heeft zich als vak ontwikkeld van medicijnman tot dokter tot specialist tot superspecialist. Alhoewel we beschikken over plastisch chirurgen, ooglasertechnici en dergelijke zijn de huisarts en de huis-tuin-en-keuken-middeltjes gebleven. Wat we zelf konden of leren, blijven we veelal zelf doen of gaan we zelf doen. Echter technieken van een niet alledaagse orde blijven vragen om gespecialiseerde ‘vak’-mensen en verdieping.

Zo werkt het ook, maar dan iets anders met een wat meer alledaags vakgebied elektrotechniek. Sommige technieken en toepassingen werden daarbij wél snel verdrongen. Zo is de zwart-wit-tv snel verdrongen voor kleur en de beeldbuis onderging recentelijk een dito lot toen de platte schermen op de markt kwamen. Ze gingen uit productie en zijn niet meer verkrijgbaar. Oude technieken maken dan plaats voor nieuwe en verdwijnen soms helemaal. Een techniek die veel langzamer is verdrongen is bijvoorbeeld de stoommachine en het gebruik van kolen. (En voor mensen die zo’n oud vak uitoefenen, betekent dat omschakelen geblazen, en dat is menselijkerwijs meestal niet eenvoudig).

Sommige behoeften en vernieuwingen zijn erg duidelijk, zoals bij de TV andere zijn we slechts latent bewust. Het definiëren van een behoefte of probleem en het vinden van een oplossing gaat niet altijd in een flits. Tekortkomingen, ziekten en problemen vragen om research- of onderzoekstijd.

Financiële planning en vermogensplanning

Alhoewel het soms lijkt alsof financiële planning als dienstverlening al eeuwig bestaat, is het pas kort geleden, sinds de opkomst van de computer, dat de financiële planner in de richting van een beroepsgroep is geëvolueerd. Zolang we nog met telmachines werkten, en dat was echt nog zo tot de jaren tachtig [..], was het aantal berekeningen dat nodig was voor een levenslange planning onmogelijk. Gewoon omdat het te tijdrovend was.

Ongebreidelde rekensnelheid in spreadsheets was de belangrijkste innovatie die aan de basis heeft gelegen van de ontwikkeling van persoonlijk financiële planning. Het doorrekenen en de mogelijkheid tot het leggen van overzichtelijke verbanden zorgden voor nieuwe en interessante doorkijkjes naar de toekomst waarmee een individuele klant van een financieel planner zijn voordeel kon berekenen. Naast de gewone financieel adviseur die productadvies en -verkoop tot stand bracht ontstond een ‘expert’ die alles in een totaaloverzicht met elkaar in verband kon brengen. De eerste spelers op dit speelveld konden zo een grote indruk maken op hun klanten. Gevolg was dat het financieel plan meer dan één product tegelijk kon distribueren, waardoor de extra werkzaamheden makkelijk bekostigd konden worden. Het mes sneed aan alle kanten.  

We typeren dergelijke nieuwe speelvelden soms met de term ‘de onafgegraasde weide’. In een ver ontwikkelde verdringingsmarkt zijn we er altijd, bewust of onbewust, naar op zoek..

De volgende generatie

De volgende generatie adviseur wordt geboren uit nieuwe generatie problemen. De financiële crisis maakt duidelijk dat er in de financiële sector op hoog en laag niveau een bepaalde bedrijfsblindheid is opgetreden. Als dit niet waar zou zijn dan hadden we er immers niet allemaal zoveel last van gehad. Hoe het ook zij, zowel overheden als markten met al haar deelnemers hebben een probleem als een boemerang naar zich terug zien slaan. Er was bijna geen ontkomen aan. Enorme vermogenreserves zijn verloren gegaan en dreigen nog verloren te gaan. Welke principes zijn over het hoofd gezien, hoe hadden we onszelf individueel of als maatschappij hiertegen kunnen beschermen? Wat waren of zijn mogelijke oplossingen?

We zoeken dan oplossingen die voor iedereen kunnen gelden, niet voor een kleine groep handige of wakkere handelaren. Een antwoord op deze vragen zou dan een nieuw vakgebied opleveren, zoals een loodgieter voor iedereen een oplossing biedt.

Klaarblijkelijk is een financieel plan alleen niet genoeg. Mensenlevens en markten zijn dynamische zaken en psychologisch gedreven. Vaak worden we meegesleept in slechte gewoontes omdat emoties de overhand krijgen op rationeel handelen. Hoe kunnen we ons beschermen tegen dingen als massagekte en hebzucht? Wie of wat kan ik nog geloven?

Eén ding is zeker, een constante alertheid is een belangrijke factor. Een ander ding is ook zeker. Zonder je gedrag te toetsen aan een vooraf bepaalde strategie is de kans groot dat je jezelf verliest in de waan van de dag. Monitoren, toetsen en begeleiden van vermogen en alle krachten die erop kunnen inwerken is een must gebleken. Dit is de volgende stap die binnen de financiële wereld kan worden toegevoegd om een herhaling van financiële schade en drama’s te voorkomen: de vermogensbegeleider.

Vermogensbegeleiding

Een vermogensbegeleider is geen vermogensbeheerder. Een vermogensbegeleider koppelt zich los van beheer en bewaar en is als zodanig met een ander of nieuw vak bezig. Het gaat de begeleider erom gezamenlijk objectieve en rationele keuzes te maken in het risicomanagement van iemands individuele welstandsituatie. Juist daar waar het de individu aan kennis en expertise ontbreekt en waar hij geneigd is zijn strategie uit het oog te verliezen. Of te worden meegesleept door snelle onafgewogen financiële tips of aanbiedingen: de stormachtige waan van de dag.

Hiervoor is nieuwe kennis vereist. Strategische kennis. Monetaire kennis. Kennis van asset classes, beheerstijlen, methoden van performance- en risicomanagement. Tot het niveau, dat gezamenlijk de constante rationele beoordeling van iemands portefeuille en doelstellingen kan worden gewaarborgd. Dit betekent dat we de verantwoording van goed beheer niet overdragen of van ons afschuiven, maar naar ons toetrekken en er meer verantwoordelijkheid voor moeten nemen. En dat lukt niet vanzelf, niet zonder de vereiste kennis.

Hier ontstaat de vermogensbegeleider als een speciaal soort huisarts, die kan scannen en een diagnose kan stellen, en met de uitkomsten de juiste specialisaties kan toewijzen en een duurzame evenwichtige toepassing ervan. Zoiets lukt niet alleen, samenwerking is het devies. Functiescheiding, training en opleiding, het juiste netwerk van specialisten zijn van het grootste belang.  Een nieuw niveau van dienstverlening wordt dan mogelijk binnen een nieuwe configuratie. Een nog onafgegraasde wei? Zo ja, dan zijn automatisch ook weer nieuwe en betere verdienmodellen mogelijk, voor de klant, maar ook voor de specialist. Specialiseren betekent echter veranderen en dat kost tijd, geld en energie. Dus wie de schoen past, trekke hem aan.

Pim de Koekkoek

VermogensPartner

Leer meer via  www.vermogenspartner.nl

Missie versus visie

De begrippen missie en visie worden vaak door elkaar gebruikt. Visie gaat vooraf aan missie. Visie is de onderbouwing van de missie. VermogensPartner heeft ook een missie, die gebaseerd is op een visie.

Visie VermogensPartner

Om welstand in de nadagen van iemands levenscyclus te kunnen blijven waarborgen is vermogensopbouw nodig. Vermogen ontwikkelen en reserveren is echter voor de meeste mensen niet een vanzelfsprekende en bewuste bezigheid. Laat staan dat vermogen te beheren of vermogensspecialisten te selecteren. Daarbij is het zo dat een paar procent meer of minder gemiddeld rendement een enorm verschil in toekomstige welstand kan uitmaken.

Bij vermogensvorming is beleggen, historisch gezien, superieur aan een spaarrekening. Ook bij beleggen geldt dat er valkuilen zijn, die maken dat een goede strategie onmisbaar is om die valkuilen én de waan van de dag voor te blijven. Daarbovenop is vaktechniek en tactisch inzicht een vereiste om de noodzakelijke (in de economie verscholen) ‘returns on investment’ te incasseren.

Om die gespecialiseerde kennis plus voortgaande innovaties dienstbaar te maken aan de samenleving, dient deze continue te worden geselecteerd, gemobiliseerd én adequaat georganiseerd.

Missie VermogensPartner

Het bieden van begeleiding en ondersteuning aan vermogenden om met gespecialiseerde marktpartijen optimale VermogensPlanning en welstand op lange termijn te waarborgen, waarbij uitvoerbare financiële strategieën, vrij van belangenverstrengelingen, toegankelijk worden gemaakt voor iedere Nederlander.

Vermogen, wat nu? (link)

Website VermogensPartner Online

Als een bedrijf wordt geboren kijkt men altijd uit naar het moment dat de eerste woordjes worden gezegd. Tegenwoordig zijn sites daarbij het belangrijkste communicatiemiddel. Welnu, VermogensPartner is vanaf augustus 2010 online. Het begin van een directe en wij hopen prettige communicatie met de buitenwereld. VermogensPartner combineert haar dienstverlening met educatie en informatievoorziening. Neem eens een kijkje, voor degenen die op tijd inschrijven voor ons Ezine is het Special Report "De Anatomie van de Hypotheeklast (of hoe u misschien teveel betaalt)" gratis beschikbaar. Het begin misschien om uw schaapjes (verder) op het droge te krijgen.